برنامه پزشکی خانواده بهعنوان یکی از مهمترین اصلاحات نظام سلامت ایران، اهدافی از جمله افزایش دسترسی عمومی به خدمات درمانی، کاهش مراجعات غیرضروری به متخصصان، برقراری عدالت در سلامت، بهبود کیفیت خدمات، پوشش همگانی سلامت، حفظ و ارتقای سلامت جامعه و ارائه خدمات به همه افراد بدون توجه به سن، جنسیت و وضعیت اقتصادی-اجتماعی را دنبال میکند. با این حال پس از گذشت بیش از دو دهه از اجرای نسخههای متنوع پزشکی خانواده در ایران، پژوهشهای متعدد نشان دادهاند که این برنامه نتوانسته بهطور کامل به اهداف خود دست یابد و با چالشهای متعددی مواجه شده است.
با توجه به گذشت نزدیک به بیست سال از آغاز اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع، هنوز هم نارساییهای بسیاری در اجرای آن وجود دارد. بهطوریکه هم پزشکان به اجرای این برنامه اعتراض داشته و هم بیماران آن را مانعی برای دریافت خدمات بهداشتی درمانی میبینند.
این پژوهش با توجه به اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در مناطق روستایی و مناطق شهری زیر بیست هزار نفر (پزشک خانواده روستایی)، اجرای آزمایشی نسخه (۰۲) برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهری استان فارس و مازندران و وضعیت اجرای برنامه ملی سلامت خانواده و نظام ارجاع تدوین شده و اجرای برنامه مذکور را از ابعاد تولیت، تامین مالی، ارائه خدمت، نیروی انسانی، تولید منابع و فرهنگسازی مورد بررسی قرار داده است.
